I del 3 fekk vi høyre ukjente tonar, beverteoriar og teknologisk sjølvprat. Påskeaften er ikkje for dei svake – det er dagen der folk flest burde halde seg til egg og lam, men likevel endar opp i Øyalia på jakt etter lysglimt.
DEL 4 – Påskeaften
Inne på Halsbua var det høgtideleg køkultur. Kaffikroken putra. Temaet i rommet var felles:
Lydane. Nokon hadde høyrt to stemmer. Nokon hadde sett «små solcellegreier» i krattet. «Det må vere kommunalt,» sa ein. «Eller privat. Det er alltid privat,» sa ein annan. «Eller bever,» sa ein tredje. Han vart ignorert. Dette er tross alt ikkje Beverdalen.
Frk. Bladfyk valde feltarbeid: Øyalia i skyming. Vindstille. Is i rubben. Ho hadde avtalt å møte Grasforskar Grønmyr, Handelsmann Halset, Gamalostystar Gjeldnes og ein ungdomsdelegasjon ved ungdomshuset klokka halv ni. Sjølvsagt var det berre ungdommane som var presise.
«Vi fann fleire wifi-nettverk i sta,» sa ein av dei. «Eitt heitte ‘BEVERBASE. Men det er kanskje berre beveren som har teke fram surfbrettet på verdsveven» Bladfyk nikka og skreiv i boka: Ungdomar med humor → mogleg trussel eller ressurs? Ho visste ikkje heilt kvar desse ungdommane «hær te» eller namnet på dei (og ho ikkje kunne spørje, for ein bør jo kjenne alle namn i minst fem generasjonar i følge Stangvikboka). I notatblokka skreiv ho dei berre inn som Steinar, Kåre og Larris.
Handelsmann Halset kom pesande opp vegen, med ein sekk som romma alt frå ekstra gult påske-potetgull til eit par prototypar. «Eg fann ei ny eske på lageret!» sa han triumferande. «Inneheld atmosfærisk luftsensor»
«Kva måler den?»
«Atmosfære.»
«Halset.»
«Ja?»
«Alt har atmosfære.»
«MEN NO HAR VI BEVIS!»
Dei gjekk oppover Øyalia. Ikkje så langt, berre nok til at lyden frå Toåa stilna.
«Høyr,» sa Steinar.
Først – ingenting.
Så – eit «plyst».
Men denne gongen… var det langt, lengre og meir… melodisk?
«Plyyyyyyst—plyst.»
«Det der er eit lydsignal som vil noko,» sa Grønmyr.
Kåre peikte. «Sjå! Der!» Eit lite lys blinka mellom trestammane.
Så kom ein ny plyst – rett bak dei.
«Ok,» sa Bladfyk. «No er vi i krysspunktet mellom naturfenomen og menneskeskapt mysterie.»
Endå eit «plyst».
Og så ein anna lyd: ein svak metallisk klonk, som frå ein kontainer som har slukt litt mykje av felles historie og ikkje vil innrømme det.
Ungdommane stivna. «Vi er ikkje aleine her.» «Jau,» sa Bladfyk. «Vi er akkurat så mange som vi er. Det er berre lyden som er kreativ.»
Dei nådde fram til det blinkande lyset.
Det var ikkje ein fugleboks.
Ikkje ein teljeknapp for elva.
Ikkje ein hylle-sensor.
«Kva står det der?» spurde Halset.
Grasforskar Grønmyr myste. «Det står… ‘LydRefleks – Prototype 0.9’»
«Kven sin er den?»
«Ingen. Eller alle.» Grønmyr rista på hovudet. «Dette er ein sånn privat prototype som ingen vil vedgå å ha laga.»
«Kva gjer den?» spurde Bladfyk.
«Den reflekterer lyd. Men ikkje berre reflekterer, den forsterkar, justerer og sender attende med forsinka tone. Det er ei… ekkomaskin.»
«Så nokon har… plassert ein ekkomaskin i skogen?» Halset sperra opp augo. «Det er jo… galskap!»
«Det er Todalen,» korrigerte Bladfyk.
Så kom det:
«HER!»
«plyyyyyyyyst—plyst.»
Alt var stille. Eitt heilt sekund der skogen heldt pusten, snørestane ikkje smelta og Toåa ikkje song. Bladfyk plukka opp boksen og såg på dei andre.
«Vi er nærare no. Men dette er berre eitt stykke av puslespelet. Dette forklarar ikkje alt. Den forklarar ikkje wifi-blinka. Den forklarar ikkje 1945. Den forklarar ikkje knipsing eller doble plystretonar.»
«Kva trur du?» spurde Halset.
Bladfyk såg opp mot skogkanten, som om ho venta at skogen skulle gi fasiten.